محمد قنبرى

17

شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )

احاديث ، اهتمامى تام داشته و احاديث پيامبر اكرم و ائمه اطهار عليهم السلام را با دقت به نگارش درآورده است . تعداد كتاب‌هاى حديثى كه در دوران حضور ائمه عليهم السلام تأليف گرديده بالغ بر هزاران رساله است . اما از آن ميان حدود 400 رساله كه اصول ناميده مىشود ، اهميت فوق العاده دارد ، زيرا مؤلف اصول مطالب آن را مستقيماً از امام عليه السلام يا از راوى امام نقل مىكند . اين اصول ، زمينه‌ساز تأليف مجموعه‌هاى بزرگ حديثى - از قبيل كافى و ساير كتب اربعهء شيعه - گرديده است . كلينى و اصول اربعمأة يكى از بزرگ‌ترين محدثان دورهء اسلامى ، محمد بن يعقوب كلينى متوفاى 329 هجرى است كه براى تأليف كتاب خود كافى بيست سال وقت سپرى كرده است . كلينى نه تنها اصول اربعمأة را در اختيار داشته ، بلكه هزاران رساله و حديث را با سلسلهء سند متصل در كتاب خود نقل نموده است . شيخ مفيد مىگويد : كافى جليل‌ترين كتب شيعه ، و از حيث فائده از همه مفيدتر است . « 1 » شهيد اول‌چمىنويسد : كتاب كافى در حديث ، كتابى است كه اماميه مانند آن را به خود نديده است . « 2 » محقق كركى مىگويد : كتاب بزرگى كه كافى نام دارد ، در حديث مانند آن نوشته نشده است . اين كتاب از احاديث شرعى و حقايق دينى مطالبى در بر دارد ، كه در هيچ كتاب ديگرى يافت نمىشود . « 3 » شهيد ثانى مىگويد : اين حواشى مختصرى است كه بر اصول كتاب كافى و سرچشمهء آب صافى تأليف ثقهء جليل محمد بن يعقوب كلينى - أنار اللَّه برهانه وأعلى فى عليين مكانه - نوشته‌ام . به جان خودم سوگند تار و پود اين كتاب به گونه‌اى بافته شده است كه مانندى ندارد . و از اين كتاب ، قدر و منزلت و جلالت كلينى فهميده مىشود . « 4 » صاحب مستدرك الوسائل مىنويسد : كافى قدرش عالى و شأنش عظيم است . و بر

--> ( 1 ) . رياض العلماء ، ج 2 ، ص 262 . ( 2 ) . مقدمهء كافى ، ص 27 . ( 3 ) . همان مدرك . ( 4 ) . روضات الجنات ، ج 6 ، ص 113 .